Mộng mị Kon Tum

Mây bay tầng xã hội lớp từ trên thượng ngàn trôi xuống. Ngôi nhà tôi ở ngay bên bờ kè của con sông. Nghe tiếng sóng vỗ, tôi chợt nhớ đến câu thơ rất ấn tượng về thành thị này: “ Tìm sóng Đăk Bla nhảy cái ùm. Anh dìu mây trắng xuống Kon Tum. Chao ôi đô thị hiền như mắt. Khẽ chớp mây trời đã khói um ” (Trần Mạnh Hảo).

Dòng sông tình yêu

thị thành Kon Tum nằm kề bên dòng sông Đăk Bla. Mỗi khi lũ về ngỡ tưởng cả thành thị cũng bị trôi theo dòng nước cuốn. Những đường phố uốn lượn theo bờ sông vòng quanh. Nhiều ngôi nhà còn mang đậm dấu ấn Ba Na và Xê Đăng ở tản mát bên những hồ nước tựa như tranh vẽ. Bụi nước nhạt nhòa trong mây sương đẹp như những hạt ngọc bay trong không trung. Đường phố Kon Tum xinh xinh với hàng cây xanh mướt. Ở đây ít nhà cao tầng. Một Kon Tum dịu dàng có dòng sông chảy qua thành thị. Dòng sông Đăk Bla dài 139km, bắt nguồn từ dãy núi Ngọc Linh cao hơn 2.500m. Nhưng núi non vòng vo thất thường đã nắn dòng sông đột ngột chuyển hướng. Đặc biệt khi dòng sông Đăk Bla chảy qua TP. Kon Tum lại theo chiều ngược từ Đông sang Tây.

Dòng sông Đăk Bla đoạn qua TP. Kon Tum, tỉnh Kon Tum.

Từ xa xưa, dòng nước chảy ngược làm đổi thay lượng phù sa bồi đắp cho bình nguyên những trồi sụt về địa hình. Người bộ tộc Ba Na cùng với người Jrai tranh chấp nhau về nơi ăn chốn ở cùng những hủ tục bắt người làm nô lệ. Họ thù ghét nhau và thề không bao giờ giao kết, dựng vợ gả chồng cho bọn trẻ. Hai bộ tộc sống hai nơi xa cách bên bờ sông. Bộ tộc người Jrai sống trên thượng nguồn còn người Ba Na ở dưới hạ nguồn. Ngỡ như ngàn trùng cách biệt. Đến mây bay gió thổi cũng ngập ngừng đổi hướng. Nhưng rồi con thuyền độc mộc của một chàng trai Grai đã lén xuôi về hạ nguồn để tìm người con gái Ba Na. Họ đã gặp trên núi hái nấm và trao tình bằng ánh mắt hẹn thề. Cứ vào đêm trăng tròn, chàng và nàng lại gặp nhau tình tự. Con thuyền độc mộc cột bên bờ sông là nơi tâm tư. Đôi trai tài gái sắc này hẹn thề sống chết có nhau và ước mơ hạnh phúc dài lâu. Họ muốn phá vỡ lời nguyền của thánh sư. Rồi bất thần những người Ba Na phát hiện ra đôi trai gái đang quấn quýt bên sông. Họ rúc ốc vây bắt và đuổi theo chàng trai Jrai. Chiếc thuyền độc mộc như mũi tên vượt qua dòng nước xoáy sâu và thác dữ đưa chàng trai về làng. Từ đó, đêm đêm, cô gái Ba Na chỉ ngồi bên sông sầu não. Còn chàng trai Jrai bị già làng đe nếu tiếp chuyện yêu người con gái Ba Na sẽ bị đuổi ra khỏi làng bản. Dòng sông Đăk Bla càng ngày càng hùng dữ. Một hôm, chàng trai Grai tạc tượng người thương mình rồi thả xuống dòng sông cho trôi về hạ nguồn. Chàng muốn nhắn lời chào rốt cục và muốn tìm đến cái chết để giữ trọn tình ái với nàng. Vào đêm trăng sáng hôm đó, cô gái Ba Na nhận được bức tượng gỗ và hiểu ra lời nguyện thề cùng nhau lấy cái chết để hóa giải hận thù giữa hai bộ tộc.

Như ngốc nghếch mách bảo, cũng vào đêm trăng sáng, cả hai cùng tự tử bên sông. Dòng máu của chàng trai chảy về phía hạ nguồn, tìm tới nơi ở của bồ. Còn dòng máu của cô gái chảy ngược về phía thượng nguồn quê hương chàng trai. Hai dòng máu gặp nhau giữa chừng, hòa chung làm một rồi cùng chảy ngược về thượng nguồn (giảng giải theo chế độ mẫu hệ của các tộc người Tây Nguyên). Đó chính là huyền tích mà người Ba Na và Grai kể chuyện vì sao mà dòng sông Đăk Bla chảy ngược qua TP. Kon Tum. Và đó cũng chính là câu chuyện đã gắn kết hai dân tộc từ bao đời nay. Họ thương tình và đùm bọc lẫn nhau bên dòng sông.

Ngôi nhà thờ gỗ Kon Tum.

đô thị lễ hội

thị thành Kon Tum đẹp như một cô gái Ba Na vậy. Những con phố chính là các con đường đi qua bản làng của bộ tộc Ba Na từ lâu đời. Nơi đây chính là những ngôi làng bên hồ nước lớn bên dòng sông Đăk Bla. Theo tiếng Ba Na, Kon chính là làng còn Tum là hồ. thành phố Kon Tum hình thành từ những bản làng dọc bên sông. Cho đến nay, nhiều ngôi nhà và cửa hàng vẫn còn hơi hám sắc màu Ba Na. Ngay cả ngôi nhà thờ gỗ bên đường Nguyễn Huệ cũng được hòa trộn hai phong cách kiến trúc cổ điển phương Tây và nhà sàn Ba Na. Khung nhà thờ toàn bằng gỗ sến đỏ, vách tường được làm bằng rơm trộn bùn đất. Bên cạnh nhà thờ gỗ còn có một nhà rông để những người Ba Na hay Jrai đến làm lễ. Những người theo đạo giáo ở đây phần đông là người dân tộc. Ngôi nhà thờ gỗ cũng là dấu tích của một thời các cha cố người Pháp đã tìm đường lên đây trước nhất để truyền giáo từ năm 1849. Nhà thờ gỗ mới được xây dựng khoảng hơn 100 năm nay (1918) nhưng luôn giữ giàng những nét văn hóa của Tây Nguyên. Sau những buổi làm lễ trong nhà thờ họ vẫn tổ chức hội theo phong tục của người Ba Na, Jrai và Xê Đăng. Nhất là vào đêm Giáng sinh, tại đây, cả ngàn người các dân tộc đến ca hát. Không ít người còn ở tại sân vườn đất trống nhà thờ cả tuần lễ liền để mở hội hoặc lập phiên chợ ngay tại chỗ.

Vào dịp này, các bản làng ngoại vi thành phố Kon Tum cũng tổ chức hát ru, đi cà kheo, cồng chiêng và đua thuyền độc mộc. Người tộc Ba Na còn có thông tục độc đáo mà các dân tộc khác không có. Đó là tục lễ thổi tai trẻ thơ. Người tộc Ba Na quan niệm lễ thổi tai là tục lệ trước nhất cho một đời người. Đó là lễ chúc phúc và đặt tên cho em bé mới sinh. Lễ thổi tai còn là lễ tạ ơn ngu, cầu cho trẻ em khỏe mạnh, khôn ngoan và trở nên con người tốt của cộng đồng. Khi cúng, người ta ôm em bé sơ sinh ra bồng bế hát ru, rồi sau đó thổi vào tai bé. Hình thức thổi biểu trưng mang tính âu yếm như thơm nhẹ vào tai cho bé nở nụ cười. Lời thày cúng thực ra đó là một lời hát ru mang âm hưởng lễ đường rằng: “Cầu đần chở che cho trẻ thơ. Nó lớn lên được cha nhờ gánh nước, mẹ nhờ nương rẫy. Người nó được khỏe mạnh, uống rượu, vui chơi với mọi người không bị rượu đè, ma xui làm việc xấu. Nó sống khỏe mạnh cứng cáp. Con gái lớn vùn vụt như măng lên. Con trai khỏe như cọp...”.

Hình ảnh của đứa trẻ Ba Na luôn gắn bó với người mẹ trên lưng. Khi lên rẫy hay lúc dệt vải hoặc cả trên đường đi chợ, người mẹ luôn ru con sau cái lễ thổi tai đầu đời. Mẹ ru con. Chị ru em. Bên cạnh đó là những làn điệu dân ca Ba Na luôn làm xao xuyến lòng người trong lễ hội bên sông Đăk Bla. Những đôi trai gái vẫn tìm đến bờ sông để hát những làn điệu giao duyên. Những lời ca của chàng trai nóng bỏng phân trần: “ Nàng vô vàn yêu dấu của ta ơi! Thấy chim sẻ nhỏ ta muốn bắt giữ. Thấy chim én non ta muốn đem nuôi. Thấy chim nhồng đẹp ta muốn cầm lấy... ”. Họ gửi hồn và trao ánh mắt cho nhau. rút cục, cô gái cất tiếng: “ Chàng ơi! Chim nhỏ này thuộc về chàng. Chàng chớ gấp đuổi bắt nó. Chàng hãy chờ ngoài sân. Chim tự đến. Hãy chờ ở ngoài ngõ - Đón chim vào... ”. Cứ thế, người Ba Na luôn làm thành thị Kon Tum sôi động với những lễ hội trên mọi tuyến đường.

Ngục Kon Tum là Di tích lịch sử nhà nước.

“Bài ca chim Chơ-rao”

Đứng bên di tích Nhà ngục Kon Tum bên dòng sông Đăk Bla, tôi bỗng nhớ đến hình ảnh nhà thơ Thu Bồn đã từng gắn bó nơi đây, trong những ngày tham gia chiến trường Tây Nguyên. Những ký ức khốc liệt của một thời gây xúc cảm mãnh liệt cho thi sĩ viết Bài ca chim Chơ-rao . Những câu thơ trong trường ca khắc khoải tâm trạng vẫn còn vang vọng: “ Trở về buồng giam. Sao hát. Ngục Kon Tum đóng cửa lại rồi. Ngoài sân thầm lặng anh lính gác. Lòng bay về nương rẫy xa xôi.. .”.

Trường ca kể câu chuyện kiên cường của ba nhân vật Hùng, Rin, Sao xoay quanh trong nhà ngục Kon Tum. Thu Bồn đã để lại những câu thơ mang âm hưởng của cồng chiêng Ba Na cuồng nhiệt: “ Xưa kia tráng sĩ hề da ngựa. Ta nay uống cạn mấy rừng mưa. đàn bầu tráng sĩ xưa kêu ca. Ta ôm xích đạo gãy vòng cung. Môi hôn ngọn gió thơm hoa trái. Núi cũng chiều ta đứng chập chồng ”. thốt nhiên mưa đổ ập xuống dòng sông Đăk Bla. Nhịp trường ca cũng cuồn cuộn trong xúc cảm bất thần. Tôi thổn thức với những câu thơ rất nghệ sĩ của Thu Bồn đọng lại trong con tim: “ Ta như con dế nằm trên cỏ. Đợi uống từng đêm giọt ngọc sương. Châu báu trọn đời con dâng mẹ. Là trái tim đau lấm bụi đường ”...

Bài và ảnh: Vương Tâm

Amway Việt Nam khởi động dự án “Cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ em dưới 5 tuổi” tại Nghệ An

Chương trình là một phần trong thỏa thuận cộng tác Dự án “Cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ nít dưới 5 tuổi” trong giai đoạn 2019 - 2020 mà Amway Việt Nam đã ký kết cùng Vụ Sức khỏe Bà mẹ và trẻ em, Bộ Y tế vào tháng 4 vừa qua. Dự án nằm trong phạm vi chiến dịch Nutrilite Power of 5 mà Amway đã triển khai tại Việt Nam từ năm 2014.

Amway Việt Nam kết hợp với Sở Y tế tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ phát động Dự án "Cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ con dưới 5 tuổi" tại Làng trẻ em SOS Vinh, TP. Vinh, tỉnh Nghệ An

Trong tuổi 2019-2020, công ty Amway đã mở rộng quy mô của chương trình với mong muốn thêm nhiều con nít được thụ hưởng lợi ích từ chương trình. Từ đó góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ con, nhằm giúp các em phát triển khỏe mạnh ngay từ những năm đầu đời, tạo nền móng cho sự phát triển toàn diện thể chất và trí não.

Năm nay, thông qua hệ thống coi sóc sức khỏe của Bộ Y tế, sản phẩm sẽ đến trực tiếp từng địa phương, với sự chỉ dẫn chi tiết của các trọng điểm Y tế ngừa của địa bàn.

Á hậu Thúy An dự những hoạt động trong phạm vi chương trình

Theo đó, trong vòng 2 năm, dự án sẽ cung cấp miễn phí 1.024.344 hộp sản phẩm Nutrilite Little Bits cho 85.362 trẻ nhỏ tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Giang. Bên cạnh đó, một phần quan trọng khác của dự án còn là các hoạt động nâng cao kiến thức về dinh dưỡng cho phụ huynh và thân phụ trong địa bàn.

Amway sẽ kết hợp với ngành y tế tổ chức các chương trình phổ quát tri thức, thực hiện về dinh dưỡng cho cán bộ y tế, nữ giới có thai, thảo luận thông báo giữa nhân viên y tế với nữ giới có con dưới 5 tuổi nhằm viện trợ họ có cách thực hiện đúng trong trông nom và nuôi trẻ tại nhà. thông qua các hoạt động cộng đồng, Amway mong muốn cùng các cơ quan y tế xây dựng nền móng tri thức về thực hiện dinh dưỡng ở trẻ con trong 5 năm đầu đời.

Ông Nguyễn Phương Sơn – Giám đốc Đối Ngoại Amway Việt Nam, chia sẻ : “Dinh dưỡng ở trẻ nít đòi hỏi sự đầu tư nghiêm chỉnh và dài hạn. Amway Việt Nam đã có được sự tin tưởng và đồng hành của Bộ Y tế trong suốt 5 năm qua trong Chiến dịch Nutrilite Power of 5 với những thành tựu khả kiến. Đó là động lực để Amway nối mở mang chương trình về quy mô và thời lượng để góp phần vào công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ thơ Việt Nam.”

Đại diện Amway Việt Nam đến thăm hỏi và tặng quà các gia đình trong Làng trẻ nít SOS Vinh

Theo mỏng Thực trạng trẻ con thế giới của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), số trẻ suy dinh dưỡng ở các nước đang phát triển đã giảm 40% từ năm 1990 - 2015, song hiện vẫn có gần 150 triệu trẻ thơ từ 4 tuổi trở xuống không đạt chiều cao chuẩn theo độ tuổi của trẻ. vắng cũng dẫn ra ít ra 1 trong 3 trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu dinh dưỡng hoặc thừa cân; 1 trong 2 trẻ thơ bị đói tiềm tàng, cản ngăn cơ hội của hàng triệu con nít được phát triển và phát huy hết tiềm năng của mình.

Cũng theo thưa này, 50% số trẻ dưới 5 tuổi trên toàn cầu không được cung cấp vitamin và khoáng vật thiết yếu. Gánh nặng lớn nhất của thảy dạng thức suy dinh dưỡng đè nặng lên vai trẻ con và thanh thiếu niên từ những cộng đồng nghèo nhất và thiệt thòi nhất, khiến tình trạng nghèo tiếp tồn tại dằng dai qua nhiều đời.

vắng cảnh báo rằng lề thói ăn uống và việc cho trẻ ăn thực phẩm kém dinh dưỡng đã bắt đầu ngay từ những ngày trước hết khi trẻ mới ra đời. Phát hiện này cũng được nhấn mạnh trong một phân tích tổng thể về ăn bổ sung và dinh dưỡng bà mẹ trong khuôn khổ Sáng kiến Khu vực về Cải thiện Dinh dưỡng và Phát triển (RISING), được Viện Dinh Dưỡng (NIN) thực hành trong năm 2019. phân tích này cho thấy thực hành cho ăn bổ sung và dinh dưỡng bà mẹ ở Việt Nam phần đông là chưa đầy đủ và hợp, khiến cho gánh nặng suy dinh dưỡng càng thêm nặng nề. Để giải quyết vấn đề toàn cầu này, cần có sự hiệp tác trên khuôn khổ rộng từ nhiều tổ chức trên thế giới.

Với phương châm hoạt động là mang đến cho mọi người cuộc sống tốt đẹp hơn, trẻ thơ là đối tượng chủ yếu của các hoạt động vì cộng đồng của Tập đoàn Amway. Từ năm 2014, chương trình Chương trình Nutrilite Power of 5 đã được khai triển tại 15 nhà nước trên toàn cầu. Chương trình kết hợp với các tổ chức nhân đạo tại các nhà nước phân phối miễn phí gói vi chất dinh dưỡng được tăng cường dưỡng chất thực vật có tên gọi Nutrilite Little Bits tới trẻ nít trong độ tuổi từ 6 tháng đến 5 tuổi có nguy cơ bị suy dinh dưỡng, hỗ trợ và tiến hành đánh giá theo dõi nhằm bảo đảm các em được phát triển khỏe mạnh. Theo đó, Nutrilite Little Bits sẽ được bổ sung trực tiếp vào bữa ăn hằng ngày nhằm cung cấp đầy đủ vi chất cho mỗi khẩu phần ăn. Mỗi gram bột sản phẩm Nutrilite Little Bits sẽ bổ sung 15 loại vi chất dinh dưỡng, bù đắp những thiếu hụt về vitamin và khoáng vật từ khẩu phần ăn hàng ngày, hỗ trợ cải thiện tình trạng dinh dưỡng, giúp trẻ bắt kịp đà tăng trưởng. Việc tăng cường vi chất vào thực phẩm cần yếu là biện pháp đơn giản, có hiệu quả và mang tính bền vững, được nhiều tổ chức quốc tế khuyến nghị để hướng tới giải quyết vấn đề thiếu vi chất dinh dưỡng.

Việt Nam hiện là một trong 15 quốc gia thuộc 24 dự án mà Amway khai triển, bên cạnh các quốc gia khác như: Mexico, Brazil, Nam Phi, Indonesia... Theo báo cáo của Vụ Sức khỏe Bà mẹ và trẻ thơ đến năm 2016, tỷ lệ trẻ nhẹ cân là 13,8%, suy dinh dưỡng thể thấp còi chiếm 24,3%. Ở vùng núi, số trẻ suy dinh dưỡng cao gấp gần 3 lần so với đồng bằng. Tỷ lệ này ở nông thôn cũng cao gấp đôi.

Trước thực trạng trên, Amway đã hợp tác cùng Viện Dinh dưỡng quốc gia thực hiện chương trình Nutrilite Power of 5 từ năm 2015. Từ năm 2015-2018, Amway đã cùng Viện Dinh dưỡng quốc gia, Bộ Y tế đã cung cấp 26.497 hộp sản phẩm Nutrilite Little Bits cho gần 6.773 trẻ em tại các huyện vùng sâu vùng xa thuộc các tỉnh Bắc Giang, Lào Cai, và Thanh Hóa. đích đến cuối năm 2019, 500.000 trẻ thơ từ 6 tháng tuổi đến 5 tuổi trên toàn thế giới sẽ được bổ sung vi chất để cải thiện tình trạng dinh dưỡng, từ đó phát triển khỏe mạnh hơn.

Ngọc Diệp

Thư pháp điều tâm, dưỡng tính

tâm tưởng viết thư pháp bình ổn và điều hòa khí huyết

Có được điều đó là vì trước khi bắt tay vào viết thư pháp người ta bao giờ cũng phải tìm hiểu học tập, quan sát rất kỹ chữ mẫu để tìm ra những nét đặc trưng cốt tử của con chữ, điều này chẳng khác nào việc điều tâm trong khi tập tành khí công nhờ đó mà tâm khí được cân bằng.

Khi thưởng thức những bức tranh bằng chữ, người ta thường cảm thấy rất nhiều điều tâm đầu ý hợp và khích. Dương Hùng, triết nhân trứ danh đời Hán (Trung Quốc) đã nói : “Thư pháp là vì con tim mà đưa bút”, có tức thị, mỗi tác phẩm thư pháp là một sự thể nghiệm về ý thức và sức mạnh nội tâm của con người. đoàn luyện bằng thư pháp là phương thức có khả năng khơi dậy những tình cảm trong sáng và lành mạnh, loại bỏ những suy nghĩ vẩn vơ và nhỏ nhen, khiến cho tâm hồn được cởi mở và khai thái. Thư pháp vừa bồi bổ và nâng cao năng lực thẩm mỹ lại vừa được tạo điều kiện hưởng thụ về nghệ thuật, từ đó mà tạo nên hiệu quả cao trong việc đoàn luyện tâm tình, tu thân dưỡng tính.

Lấy thư pháp truyền thống làm ví dụ: chữ lệ thư chắc khỏe khiến cho con người ta tâm tính trở nên hiền hòa, rất hợp cho những người bị tăng huyết áp, hư nhược tâm thần... Chữ khải thư chân phương và thảnh thơi, rất phù hợp với người hay bồng bột, tâm cảnh dễ xao động, rối bời. Lối chữ thảo lại khiến con người ta hăng hái, tinh thần trở thành nô nức, nét bút thư thái, thoải mái, kết hợp nhuần nhuyễn giữa cái hư cái thực, nét sổ như sao đổi ngôi quét sạch tàn vân, nét chấm như đá lở, nét phẩy như sừng con tê, nét mác tựa mũi tên bật khỏi dây cung, biến hóa khôn lường, lại có thể khơi gợi những linh giác, hết sức thích hợp với những tình nhân cảm bị ức chế, uất ức và ốm yếu lâu ngày.

Viết thư pháp vừa điều tâm, điều tức và điều hình, là một phương thức dưỡng sinh có lợi cho sức khỏe.

Thư pháp bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho hệ thống thần kinh trung ương

Trước khi bắt tay vào viết, phong độ cần phải xác thực như thể người luyện khí công điều thân. Khi ngồi, đầu phải ngay ngắn, hai vai cân đối, ngực ưỡn lưng thẳng, hai bàn chân đặt vững chãi trên mặt đất. Có vậy mới dốc được tinh khí toàn thân, ánh mắt luôn chuyển động giữa cây bút và nét chữ, hơi thở đều, bàn tay, cổ tay, khuỷu tay và cánh tay được áp dụng một cách hết sức linh hoạt, khiến cho khí huyết toàn thân được khơi thông một cách thiên nhiên, công năng các bộ phận trong thân được điều hòa cân đối mà không bị khô cứng, chức năng vỏ não và hệ thần kinh thực vật được cải thiện, lưu lượng tuần hoàn máu được gia tăng khiến cho quá trình thay cũ đổi mới trong thân thể được diễn ra một cách thuận tiện.

Thư pháp điều tâm, điều tức và điều hình

Viết thư pháp cũng giống như việc xem sách báo hay viết chữ, đều là những hoạt động hữu ích đan xen nhau giữa động và tĩnh. Người cầm bút viết thư pháp cũng giống như họa sĩ thường gửi gắm tâm hồn mình vào núi cao sông dài, hoa thơm cỏ lạ, chim bay thú chạy...muôn vật trong trời không thứ gì không lọt vào tâm tư. Có thể nói, linh khí của đất trời non nước, hồn sống của muôn loài sẽ dung dưỡng cho thể xác và tâm hồn nhờ đó mà giúp cho thân thể luôn khỏe mạnh và trường sinh. Vẽ tranh ngày xuân lại càng thêm lạc thú, giữa nhựa sống ngày xuân phất phới, vạn vật sinh sôi, muôn hoa đua nở, đi dạo ung dung ngắm trời ngắm đất, ngắm cảnh ngắm người rồi trở về nhà, ngồi lặng yên trong thư trai, hồi tưởng lại những gì đã thấy, lựa chọn thứ tâm đầu ý hợp nhất, cấu tứ mà hình thành bức tranh sao cho có thần, có ý rồi trong lúc tâm hồn trào dâng, vung bút quết màu mà viết một mạch thành chữ.

Cũng giống như trong tập dượt khí công, thư họa, thư pháp cũng chú trọng điều tâm, điều tức và điều hình. Chính do vậy mà các nhà đại thư pháp từ xưa đến nay bao giờ cũng rất cao thọ. Cái gọi là điều tâm tức là trước khi thư họa phải tiến hành cấu tứ nghệ thuật, trong cấu tứ thì phải tĩnh tâm, vứt bỏ những ý nghĩ vơ vẩn, chỉ tâm niệm vào một điều khiến cho tâm tưởng trở về với tự nhiên; điều tức nghĩa là phải điều hoà nhịp thở, hô hấp đều đặn, bình ổn từ đó mới có thể viết và vẽ được; điều hình, nghĩa là phải chú trọng phong thái khi viết chữ. Thư pháp trong tĩnh có động, động qui về tĩnh, tĩnh qui về động, quả thật rất hữu ích đối với tâm hồn và thể xác con người.

ThS. BS. Hoàng Khánh Toàn

Ái nữ Tổng thống Trump diện set đồ sành điệu hơn 70 triệu đồng, quan trọng nhất là bộ đồ rất đáng để "copy"

Cô nàng Ivanka Trump – Ái nữ của Tổng thống Trump vẫn luôn là cô nàng sở hữu gu thời trang đẹp mắt đáng ngưỡng mộ. Mới đây cô lại được dịp biến phi trường thành sàn diễn khi diện set đồ hơn 70 triệu đồng giúp khoe eo thon, dáng chuẩn khó rời mắt. Set đồ của Ivanka Trump cũng là gợi ý cực kỳ hay ho mà các chị em có thể vận dụng đến công sở trong mùa lạnh này.

Trong lần xuất hiện mới đây, Ivanka Trump gây ấn tượng với gu thời trang sang chảnh, như biến trường bay thành sàn diễn.

Được biết mẫu áo khoác mà cô diện là thiết kế của thương hiệu Gabriela Hearst Armonia có giá khoảng 56 triệu đồng, còn đôi giày cao gót đơn giản cũng có giá lên tới 15 triệu đồng đến từ nhà mốt Manolo Blahnik.

Dù ăn vận đơn giản nhưng chẳng thể phủ nhận set đồ lần này đã giúp Ivanka trump hack dáng tài giỏi. Dáng áo ngắn ôm sát cộng thêm chi tiết thắt eo giúp tôn lên vòng 2 thuôn và khiến cơ thể trông cao ráo, thon gọn hơn. Kết hợp cùng đó cô chỉ cần diện thêm 1 chiếc áo len trơn cao cổ cộng với chân váy tối giản là đã có set đồ đủ đẹp mắt lại vừa thanh lịch, đẳng cấp.

Set đồ từ Ivanka Trump cũng chính là gợi ý hoàn hảo mà bạn có thể áp dụng khi đến sở làm trong mùa lạnh này. Trong mùa Thu Đông năm nay, những mẫu áo khoác dáng ngắn cũng được khá nhiều cô nàng sành điệu yêu thích vì vừa năng động, trẻ trung, lại giúp hack dáng đáng kể.

Những mẫu áo khoác dáng ngắn năm nay khá hot và được nhiều cô nàng chọn diện, chỉ cần mix cùng chân váy hay quần dài là bạn đã có set đồ chỉn chu, thanh lịch.

Mộng mị Kon Tum

Mây bay tầng xã hội lớp từ trên thượng ngàn trôi xuống. Ngôi nhà tôi ở ngay bên bờ kè của con sông. Nghe tiếng sóng vỗ, tôi chợt nhớ đến câu thơ rất ấn tượng về thành thị này: “ Tìm sóng Đăk Bla nhảy cái ùm. Anh dìu mây trắng xuống Kon Tum. Chao ôi tỉnh thành hiền như mắt. Khẽ chớp mây trời đã khói um ” (Trần Mạnh Hảo).

Dòng sông ái tình

thành thị Kon Tum nằm kề bên dòng sông Đăk Bla. Mỗi khi lũ về ngỡ tưởng cả đô thị cũng bị trôi theo dòng nước cuốn. Những đường phố uốn lượn theo bờ sông quanh quéo. Nhiều ngôi nhà còn mang đậm dấu ấn Ba Na và Xê Đăng ở rải rác bên những hồ nước tựa như tranh vẽ. Bụi nước nhạt nhòa trong mây sương đẹp như những hạt ngọc bay trong đừng. Đường phố Kon Tum xinh xinh với hàng cây xanh mướt. Ở đây ít nhà cao tầng. Một Kon Tum dịu dàng có dòng sông chảy qua thành phố. Dòng sông Đăk Bla dài 139km, bắt nguồn từ dãy núi Ngọc Linh cao hơn 2.500m. Nhưng núi non loanh quanh thất thường đã nắn dòng sông đột ngột chuyển hướng. Đặc biệt khi dòng sông Đăk Bla chảy qua TP. Kon Tum lại theo chiều ngược từ Đông sang Tây.

Dòng sông Đăk Bla đoạn qua TP. Kon Tum, tỉnh Kon Tum.

Từ xa xưa, dòng nước chảy ngược làm thay đổi lượng phù sa bồi đắp cho bình nguyên những trồi sụt về địa hình. Người bộ tộc Ba Na cùng với người Jrai tranh chấp nhau về nơi ăn chốn ở cùng những hủ tục bắt người làm nô lệ. Họ thù ghét nhau và thề thốt không bao giờ giao kết, dựng vợ gả chồng cho bọn trẻ. Hai bộ tộc sống hai nơi xa cách bên bờ sông. Bộ tộc người Jrai sống trên thượng nguồn còn người Ba Na ở dưới hạ nguồn. Ngỡ như ngàn trùng xa rời. Đến mây bay gió thổi cũng ngập ngừng đổi hướng. Nhưng rồi con thuyền độc mộc của một chàng trai Grai đã lén xuôi về hạ nguồn để tìm người con gái Ba Na. Họ đã gặp trên núi hái nấm và trao tình bằng ánh mắt hẹn thề. Cứ vào đêm trăng tròn, chàng và nàng lại gặp nhau tự tình. Con thuyền độc mộc cột bên bờ sông là nơi tâm tư. Đôi trai tài gái sắc này hẹn thề chết sống có nhau và ước mong hạnh phúc dài lâu. Họ muốn phá vỡ lời nguyền của tổ tiên. Rồi bất thần những người Ba Na phát hiện ra đôi trai gái đang quấn quýt bên sông. Họ rúc ốc vây bắt và đuổi theo chàng trai Jrai. Chiếc thuyền độc mộc như mũi tên vượt qua dòng nước xoáy sâu và thác dữ đưa chàng trai về làng. Từ đó, đêm đêm, cô gái Ba Na chỉ ngồi bên sông sầu não. Còn chàng trai Jrai bị già làng đe nếu tiếp chuyện yêu người con gái Ba Na sẽ bị đuổi ra khỏi làng bản. Dòng sông Đăk Bla ngày một hùng dữ. Một hôm, chàng trai Grai tạc tượng ý trung nhân mình rồi thả xuống dòng sông cho trôi về hạ nguồn. Chàng muốn nhắn lời chào rút cuộc và muốn tìm đến cái chết để giữ trọn tình với nàng. Vào đêm trăng sáng hôm đó, cô gái Ba Na nhận được bức tượng gỗ và hiểu ra lời nguyện thề cùng nhau lấy cái chết để hóa giải hận thù giữa hai bộ tộc.

Như thần mách bảo, cũng vào đêm trăng sáng, cả hai cùng tự sát bên sông. Dòng máu của chàng trai chảy về phía hạ nguồn, tìm tới nơi ở của người thương. Còn dòng máu của cô gái chảy ngược về phía thượng nguồn quê hương chàng trai. Hai dòng máu gặp nhau giữa chừng, hòa chung làm một rồi cùng chảy ngược về thượng nguồn (giảng giải theo chế độ mẫu hệ của các tộc người Tây Nguyên). Đó chính là huyền tích mà người Ba Na và Grai kể chuyện vì sao mà dòng sông Đăk Bla chảy ngược qua TP. Kon Tum. Và đó cũng chính là câu chuyện đã gắn kết hai dân tộc từ bao đời nay. Họ xót thương và đùm bọc lẫn nhau bên dòng sông.

Ngôi nhà thờ gỗ Kon Tum.

đô thị lễ hội

thành thị Kon Tum xinh xẻo như một cô gái Ba Na vậy. Những con phố chính là các con đường đi qua bản làng của bộ tộc Ba Na từ lâu đời. Nơi đây chính là những ngôi làng bên hồ nước lớn bên dòng sông Đăk Bla. Theo tiếng Ba Na, Kon chính là làng còn Tum là hồ. tỉnh thành Kon Tum hình thành từ những bản làng dọc bên sông. Cho đến nay, nhiều ngôi nhà và cửa hàng vẫn còn hơi hám sắc màu Ba Na. Ngay cả ngôi nhà thờ gỗ bên đường Nguyễn Huệ cũng được hòa trộn hai phong cách kiến trúc cổ điển phương Tây và nhà sàn Ba Na. Khung nhà thờ toàn bằng gỗ sến đỏ, vách tường được làm bằng rơm trộn bùn đất. Bên cạnh nhà thờ gỗ còn có một nhà rông để những người Ba Na hay Jrai đến làm lễ. Những người theo đạo giáo ở đây đa số là người dân tộc. Ngôi nhà thờ gỗ cũng là dấu vết của một thời các cha cố người Pháp đã tìm đường lên đây trước nhất để tuyên giáo từ năm 1849. Nhà thờ gỗ mới được xây dựng khoảng hơn 100 năm nay (1918) nhưng luôn giữ gìn những nét văn hóa của Tây Nguyên. Sau những buổi làm lễ trong nhà thờ họ vẫn tổ chức hội theo phong tục của người Ba Na, Jrai và Xê Đăng. Nhất là vào đêm Giáng sinh, tại đây, cả ngàn người các dân tộc đến ca hát. Không ít người còn ở tại sân vườn đất trống nhà thờ cả tuần lễ liền để mở hội hoặc lập phiên chợ ngay tại chỗ.

Vào dịp này, các bản làng ngoại vi thị thành Kon Tum cũng tổ chức hát ru, đi cà khêu, cồng chiêng và đua thuyền độc mộc. Người tộc Ba Na còn có tục lệ độc đáo mà các dân tộc khác không có. Đó là tục lễ thổi tai trẻ nít. Người tộc Ba Na quan niệm lễ thổi tai là thô tục trước tiên cho một đời người. Đó là lễ chúc phúc và đặt tên cho em bé mới sinh. Lễ thổi tai còn là lễ tạ ơn đần, cầu cho trẻ mỏ khỏe mạnh, khôn ngoan và trở thành con người tốt của cộng đồng. Khi cúng, người ta ôm em bé lọt lòng ra bồng bế hát ru, rồi sau đó thổi vào tai bé. Hình thức thổi biểu tượng mang tính âu yếm như thơm nhẹ vào tai cho bé nở nụ cười. Lời thày cúng thực ra đó là một lời hát ru mang âm hưởng lễ đường rằng: “Cầu độn chở che cho trẻ nít. Nó lớn lên được cha nhờ gánh nước, mẹ nhờ nương rẫy. Người nó được khỏe mạnh, uống rượu, vui chơi với mọi người không bị rượu đè, ma xui làm việc xấu. Nó sống khỏe mạnh cứng cáp. Con gái lớn vùn vụt như măng lên. Con trai khỏe như cọp...”.

Hình ảnh của đứa trẻ Ba Na luôn gắn bó với người mẹ trên lưng. Khi lên rẫy hay lúc dệt vải hoặc cả trên đường đi chợ, người mẹ luôn ru con sau cái lễ thổi tai đầu đời. Mẹ ru con. Chị ru em. Bên cạnh đó là những làn điệu dân ca Ba Na luôn làm xao xuyến lòng người trong lễ hội bên sông Đăk Bla. Những đôi trai gái vẫn tìm đến bờ sông để hát những làn điệu giao duyên. Những lời ca của chàng trai nóng bỏng tỏ tường: “ Nàng muôn nghìn yêu dấu của ta ơi! Thấy chim sẻ nhỏ ta muốn bắt giữ. Thấy chim én non ta muốn đem nuôi. Thấy chim nhồng đẹp ta muốn cầm lấy... ”. Họ gửi hồn và trao ánh mắt cho nhau. rút cuộc, cô gái cất tiếng: “ Chàng ơi! Chim nhỏ này thuộc về chàng. Chàng chớ vội đuổi bắt nó. Chàng hãy chờ ngoài sân. Chim tự đến. Hãy chờ ở ngoài ngõ - Đón chim vào... ”. Cứ thế, người Ba Na luôn làm thành thị Kon Tum sôi động với những lễ hội trên mọi tuyến đường.

Ngục Kon Tum là Di tích lịch sử nhà nước.

“Bài ca chim Chơ-rao”

Đứng bên di tích Nhà ngục Kon Tum bên dòng sông Đăk Bla, tôi bỗng nhớ đến hình ảnh thi sĩ Thu Bồn đã từng gắn bó nơi đây, trong những ngày tham gia mặt trận Tây Nguyên. Những ký ức ác liệt của một thời gây xúc cảm mãnh liệt cho nhà thơ viết Bài ca chim Chơ-rao . Những câu thơ trong trường ca khắc khoải tâm trạng vẫn còn vang vọng: “ Trở về buồng giam. Sao hát. Ngục Kon Tum đóng cửa lại rồi. Ngoài sân âm thầm anh lính gác. Lòng bay về nương rẫy bóng gió.. .”.

Trường ca kể câu chuyện kiên cường của ba nhân vật Hùng, Rin, Sao xoay quanh trong nhà ngục Kon Tum. Thu Bồn đã để lại những câu thơ mang âm hưởng của cồng chiêng Ba Na cuồng nhiệt: “ Xưa kia tráng sĩ hề da ngựa. Ta nay uống cạn mấy rừng mưa. đàn bầu tráng sĩ xưa phàn nàn. Ta ôm xích đạo gãy vòng cung. Môi hôn ngọn gió thơm hoa trái. Núi cũng chiều ta đứng trập trùng ”. đột mưa đổ ập xuống dòng sông Đăk Bla. Nhịp trường ca cũng cuồn cuộn trong cảm xúc bất thần. Tôi thổn thức với những câu thơ rất nghệ sĩ của Thu Bồn đọng lại trong con tim: “ Ta như con dế nằm trên cỏ. Đợi uống từng đêm giọt ngọc sương. Châu báu trọn đời con dâng mẹ. Là trái tim đau lấm bụi đường ”...

Bài và ảnh: Vương Tâm

Amway Việt Nam khởi động dự án “Cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ em dưới 5 tuổi” tại Nghệ An

Chương trình là một phần trong thỏa thuận hiệp tác Dự án “Cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ em dưới 5 tuổi” trong giai đoạn 2019 - 2020 mà Amway Việt Nam đã ký kết cùng Vụ Sức khỏe Bà mẹ và trẻ mỏ, Bộ Y tế vào tháng 4 vừa qua. Dự án nằm trong phạm vi chiến dịch Nutrilite Power of 5 mà Amway đã khai triển tại Việt Nam từ năm 2014.

Amway Việt Nam phối hợp với Sở Y tế tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ phát động Dự án "Cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ mỏ dưới 5 tuổi" tại Làng trẻ thơ SOS Vinh, TP. Vinh, tỉnh Nghệ An

Trong giai đoạn 2019-2020, công ty Amway đã mở mang quy mô của chương trình với mong muốn thêm nhiều con trẻ được thụ hưởng lợi ích từ chương trình. Từ đó góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho con trẻ, nhằm giúp các em phát triển khỏe mạnh ngay từ những năm đầu đời, tạo nền móng cho sự phát triển toàn diện thể chất và trí óc.

Năm nay, duyệt y hệ thống trông nom sức khỏe của Bộ Y tế, sản phẩm sẽ đến trực tiếp từng địa phương, với sự hướng dẫn chi tiết của các trọng điểm Y tế ngừa của địa bàn.

Á hậu Thúy An tham gia những hoạt động trong khuôn khổ chương trình

Theo đó, trong vòng 2 năm, dự án sẽ cung cấp miễn phí 1.024.344 hộp sản phẩm Nutrilite Little Bits cho 85.362 trẻ nhỏ tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Giang. Bên cạnh đó, một phần quan trọng khác của dự án còn là các hoạt động nâng cao kiến thức về dinh dưỡng cho phụ huynh và càn trong địa bàn.

Amway sẽ kết hợp với ngành y tế tổ chức các chương trình phổ biến kiến thức, thực hiện về dinh dưỡng cho cán bộ y tế, đàn bà có thai, đàm đạo thông tin giữa viên chức y tế với nữ giới có con dưới 5 tuổi nhằm viện trợ họ có cách thực hiện đúng trong trông nom và nuôi trẻ tại nhà. duyệt y các hoạt động cộng đồng, Amway mong muốn cùng các cơ quan y tế xây dựng nền móng tri thức về thực hành dinh dưỡng ở con trẻ trong 5 năm đầu đời.

Ông Nguyễn Phương Sơn – Giám đốc Đối Ngoại Amway Việt Nam, san sẻ : “Dinh dưỡng ở con nít đòi hỏi sự đầu tư nghiêm chỉnh và dài hạn. Amway Việt Nam đã có được sự tin cậy và đồng hành của Bộ Y tế trong 5 năm qua trong Chiến dịch Nutrilite Power of 5 với những thành tựu khả kiến. Đó là động lực để Amway đấu mở rộng chương trình về quy mô và thời lượng để góp phần vào công tác trông nom sức khỏe cộng đồng, nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ con Việt Nam.”

Đại diện Amway Việt Nam đến thăm hỏi và tặng quà các gia đình trong Làng trẻ thơ SOS Vinh

Theo báo cáo Thực trạng trẻ thơ thế giới của Quỹ Nhi đồng liên hiệp Quốc (UNICEF), số trẻ suy dinh dưỡng ở các nước đang phát triển đã giảm 40% từ năm 1990 - 2015, song hiện vẫn có gần 150 triệu trẻ mỏ từ 4 tuổi trở xuống không đạt chiều cao chuẩn theo độ tuổi của trẻ. thưa cũng dẫn ra chí ít 1 trong 3 trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu dinh dưỡng hoặc thừa cân; 1 trong 2 trẻ thơ bị đói tiềm ẩn, ngăn trở thời cơ của hàng triệu trẻ thơ được phát triển và phát huy hết tiềm năng của mình.

Cũng theo báo cáo này, 50% số trẻ dưới 5 tuổi trên toàn cầu không được cung cấp vitamin và khoáng vật cần yếu. Gánh nặng lớn nhất của tất tật dạng thức suy dinh dưỡng đè nặng lên vai trẻ em và thanh thiếu niên từ những cộng đồng nghèo nhất và thiệt thòi nhất, khiến tình trạng nghèo tiếp chuyện tồn tại dai dẳng qua nhiều đời.

ít cảnh báo rằng nếp ăn uống và việc cho trẻ ăn thực phẩm kém dinh dưỡng đã bắt đầu ngay từ những ngày trước nhất khi trẻ mới ra đời. Phát hiện này cũng được nhấn mạnh trong một phân tích tổng thể về ăn bổ sung và dinh dưỡng bà mẹ trong phạm vi Sáng kiến Khu vực về Cải thiện Dinh dưỡng và Phát triển (RISING), được Viện Dinh Dưỡng (NIN) thực hiện trong năm 2019. phân tách này cho thấy thực hành cho ăn bổ sung và dinh dưỡng bà mẹ ở Việt Nam phần đông là chưa đầy đủ và thích hợp, khiến cho gánh nặng suy dinh dưỡng càng thêm nặng nề. Để giải quyết vấn đề toàn cầu này, cần có sự hợp tác trên phạm vi rộng từ nhiều tổ chức trên thế giới.

Với phương châm hoạt động là mang đến cho mọi người cuộc sống tốt đẹp hơn, trẻ mỏ là đối tượng cốt tử của các hoạt động vì cộng đồng của Tập đoàn Amway. Từ năm 2014, chương trình Chương trình Nutrilite Power of 5 đã được khai triển tại 15 nhà nước trên toàn cầu. Chương trình phối hợp với các tổ chức nhân đạo tại các nhà nước phân phối miễn phí gói vi chất dinh dưỡng được tăng cường dưỡng chất thực vật có tên gọi Nutrilite Little Bits tới trẻ em trong độ tuổi từ 6 tháng đến 5 tuổi có nguy cơ bị suy dinh dưỡng, tương trợ và tiến hành đánh giá theo dõi nhằm bảo đảm các em được phát triển khỏe mạnh. Theo đó, Nutrilite Little Bits sẽ được bổ sung trực tiếp vào bữa ăn hằng ngày nhằm cung cấp đầy đủ vi chất cho mỗi khẩu phần ăn. Mỗi gram bột sản phẩm Nutrilite Little Bits sẽ bổ sung 15 loại vi chất dinh dưỡng, bù đắp những thiếu hụt về vitamin và khoáng vật từ khẩu phần ăn hàng ngày, tương trợ cải thiện tình trạng dinh dưỡng, giúp trẻ bắt kịp đà tăng trưởng. Việc tăng cường vi chất vào thực phẩm cần yếu là biện pháp đơn giản, có hiệu quả và mang tính vững bền, được nhiều tổ chức quốc tế khuyến nghị để hướng tới giải quyết vấn đề thiếu vi chất dinh dưỡng.

Việt Nam hiện là một trong 15 quốc gia thuộc 24 dự án mà Amway triển khai, bên cạnh các nhà nước khác như: Mexico, Brazil, Nam Phi, Indonesia... Theo báo cáo của Vụ Sức khỏe Bà mẹ và trẻ nít đến năm 2016, tỷ lệ trẻ nhẹ cân là 13,8%, suy dinh dưỡng thể thấp còi chiếm 24,3%. Ở vùng núi, số trẻ suy dinh dưỡng cao gấp gần 3 lần so với đồng bằng. Tỷ lệ này ở nông thôn cũng cao gấp đôi.

Trước thực trạng trên, Amway đã hợp tác cùng Viện Dinh dưỡng nhà nước thực hiện chương trình Nutrilite Power of 5 từ năm 2015. Từ năm 2015-2018, Amway đã cùng Viện Dinh dưỡng nhà nước, Bộ Y tế đã cung cấp 26.497 hộp sản phẩm Nutrilite Little Bits cho gần 6.773 trẻ em tại các huyện vùng sâu vùng xa thuộc các tỉnh Bắc Giang, Lào Cai, và Thanh Hóa. Mục tiêu đến cuối năm 2019, 500.000 con nít từ 6 tháng tuổi đến 5 tuổi trên toàn thế giới sẽ được bổ sung vi chất để cải thiện tình trạng dinh dưỡng, từ đó phát triển khỏe mạnh hơn.

Ngọc Diệp

Thư pháp điều tâm, dưỡng tính

tâm não viết thư pháp bình ổn và điều hòa khí huyết

Có được điều đó là vì trước khi bắt tay vào viết thư pháp người ta bao giờ cũng phải tìm hiểu học tập, quan sát rất kỹ chữ mẫu để tìm ra những nét đặc trưng đốn của con chữ, điều này chẳng khác nào việc điều tâm trong khi tập dượt khí công nhờ đó mà tâm khí được cân bằng.

Khi thưởng thức những bức tranh bằng chữ, người ta thường cảm thấy rất nhiều điều ý hợp tâm đầu và thích. Dương Hùng, triết gia trứ danh đời Hán (Trung Quốc) đã nói : “Thư pháp là vì con tim mà đưa bút”, có nghĩa là, mỗi tác phẩm thư pháp là một sự thể nghiệm về tinh thần và sức mạnh nội tâm của con người. đoàn luyện bằng thư pháp là phương thức có khả năng khơi dậy những tình cảm thuần khiết và lành mạnh, loại bỏ những suy nghĩ vẩn vơ và nhỏ mọn, khiến cho tâm hồn được cởi mở và khai thái. Thư pháp vừa bổ dưỡng và nâng cao năng lực thẩm mỹ lại vừa được tạo điều kiện hưởng thụ về nghệ thuật, từ đó mà tạo nên hiệu quả cao trong việc đoàn luyện tâm sự, tu thân dưỡng tính.

Lấy thư pháp truyền thống làm thí dụ: chữ lệ thư chắc khỏe khiến cho con người ta xem trở nên hiền hòa, rất hạp cho những người bị tăng áp huyết, suy nhược thần kinh... Chữ khải thư chân phương và thanh thoát, rất ăn nhập với người hay xốc nổi, tâm cảnh dễ xao động, rối bời. Lối chữ thảo lại khiến con người ta hăng hái, tinh thần trở thành phấn khởi, nét bút thanh thoả, thoải mái, phối hợp nhuần nhuyễn giữa cái hư cái thực, nét sổ như sao sa quét sạch tàn vân, nét chấm như đá lở, nét phẩy như sừng con tê, nét mác tựa mũi tên bật khỏi dây cung, biến hóa khôn lường, lại có thể khơi gợi những linh giác, khôn xiết phù hợp với những người tình cảm bị ức chế, uất ức và ốm yếu lâu ngày.

Viết thư pháp vừa điều tâm, điều tức và điều hình, là một phương thức dưỡng sinh có lợi cho sức khỏe.

Thư pháp bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho hệ thống tâm thần trung ương

Trước khi bắt tay vào viết, phong thái cần phải chính xác như thể người luyện khí công điều thân. Khi ngồi, đầu phải ngay ngắn, hai vai cân đối, ngực ưỡn lưng thẳng, hai bàn chân đặt vững chãi trên mặt đất. Có vậy mới dốc được tinh lực toàn thân, ánh mắt luôn chuyển động giữa cây bút và nét chữ, hơi thở đều, bàn tay, cổ tay, khuỷu tay và cánh tay được áp dụng một cách khôn xiết linh hoạt, khiến cho khí huyết toàn thân được khơi thông một cách tự nhiên, công năng các bộ phận trong thân thể được điều hòa cân đối mà không bị khô cứng, chức năng vỏ não và hệ thần kinh thực vật được cải thiện, lưu lượng tuần hoàn máu được gia tăng khiến cho quá trình thay cũ đổi mới trong cơ thể được diễn ra một cách thuận lợi.

Thư pháp điều tâm, điều tức và điều hình

Viết thư pháp cũng giống như việc xem sách báo hay viết chữ, đều là những hoạt động hữu ích đan xen nhau giữa động và tĩnh. Người cầm bút viết thư pháp cũng giống như họa sĩ thường gửi gắm tâm hồn mình vào núi cao sông dài, hoa thơm cỏ lạ, chim bay thú chạy...muôn vật trong trời không thứ gì không lọt vào tâm can. Có thể nói, linh khí của đất trời non nước, hồn sống của muôn loài sẽ dung dưỡng cho thể xác và tâm hồn nhờ đó mà giúp cho thân luôn khỏe mạnh và trường sinh. Vẽ tranh ngày xuân lại càng thêm lạc thú, giữa sinh khí ngày xuân phấp phới, vạn vật sinh sôi, muôn hoa đua nở, đi dạo thư thả ngắm trời ngắm đất, ngắm cảnh ngắm người rồi trở về nhà, ngồi yên ắng trong trai phòng, hồi ức lại những gì đã thấy, lựa chọn thứ tâm đầu ý hợp nhất, cấu tứ mà hình thành bức tranh sao cho có thần, có ý rồi trong lúc tâm hồn trào dâng, vung bút quết màu mà viết một mạch thành chữ.

Cũng giống như trong tập tành khí công, thư họa, thư pháp cũng chú trọng điều tâm, điều tức và điều hình. Chính bởi vậy mà các nhà đại thư pháp từ xưa đến nay bao giờ cũng rất cao thọ. Cái gọi là điều tâm tức thị trước khi thư họa phải tiến hành cấu tứ nghệ thuật, trong cấu tứ thì phải bình tĩnh, vứt bỏ những ý nghĩ vơ vẩn, chỉ tâm niệm vào một điều khiến cho tâm não trở về với thiên nhiên; điều tức tức thị phải điều hoà nhịp thở, hô hấp đều đặn, bình ổn từ đó mới có thể viết và vẽ được; điều hình, tức thị phải chú trọng tư thế khi viết chữ. Thư pháp trong tĩnh có động, động qui về tĩnh, tĩnh qui về động, quả thật rất hữu dụng đối với tâm hồn và thân xác con người.

ThS. BS. Hoàng Khánh Toàn